Datamanagement in Religiewetenschappen

Research data, meer dan een notenapparaat

In de European Values Study van 2014 kunnen we lezen dat 62% van de Nederlanders zich religious noemt. Welke vragenlijsten worden hiervoor gebruikt? En wat is de relatie met opleiding?

De auteur van een artikel over 19e-eeuwse prophetic fiction betoogt dat deze literaire verwoorde apocalyptiek een antwoord wilde geven op de geloofscrisis van die tijd. Hoe verantwoordt hij zijn selectie van teksten? Is er een tekstverzameling van de onderzoeker waar ik als collega makkelijk bij kan?

Deze voorbeelden maken duidelijk dat onderzoeksdata met betrekking tot religie diverse vormen kunnen hebben: van klassieke tekstuele bronnen tot en met gevarieerde hedendaagse gegevens, zoals Youtube-documenten, blogs en tweets. Voor de sociaal-wetenschappelijke onderzoeker of de onderzoeker die met “big data” werkt, is het tijdig en veilig beheren van onderzoeksdata praktisch een must.

De Faculteit der Geesteswetenschappen hanteert een eigen Research Data Management Protocol.

Datamanagementplan

Een tijdige start, aan het begin van het onderzoeksproces, voorkomt tijd- en gegevensverlies in een later stadium. Voor de opzet van een datamanagementplan (DMP) zijn diverse modellen (“templates”) beschikbaar met checklists van vragen.

In Nederland wordt binnen de Geesteswetenschappen en Sociale Wetenschappen veel gebruik gemaakt van DANS en de NWO-DANS-datacontracten. Hierin komen vragen aan de orde over de hoeveelheid en soorten data, de (beperking) van beschikbaarheid van data voor derden en de kosten van dataopslag. Tot 5 GB is de opslag bij DANS gratis voor onderzoekers aan Nederlandse universiteiten.

UvA/HvA figshare

Sinds september 2017 kun je ook je data veilig én bereikbaar opslaan in UvA/HvA figshare: je bestanden staan op ISO-gecertificeerde servers in Zwitserland, en jij kunt erbij vanaf elke computer met internetverbinding. Verder kun je je onderzoeksdata veilig delen, archiveren en publiceren. Elk gepubliceerd item krijgt een Digital Object Identifier (DOI), een unieke permanente link die je kunt vermelden in artikelen en presentaties.

Duurzame opslag

Of het nu om Christian Communities in Second Life gaat of 16e-eeuwse anti-paapse prenten, in beide gevallen gaat het om documenten met een vaak beperkte gebruikswaarde vanwege de verlopen software. Door duurzame bestandsformaten te gebruiken is gegevensverlies te voorkomen. Voor sociaal-wetenschappelijke onderzoek heeft DANS een apart boekje (pdf) gemaakt, waarin ook onderwerpen als informed consent, beveiliging door versleuteling (encryptie) en eigendomsrechten - belangrijk bij interviews - aan de orde komen.

Ook onderzoekers die voornamelijk teksten als bron hebben, maken vaak een eigen dataset aan, bij voorbeeld een collectie van primaire teksten en archiefstukken over hun onderwerp. 

Wederzijdse beschikbaarstelling en Open Access

Duurzame opslag is niet eeuwig. In Nederland worden de data minimaal 10 jaar (verplicht) opgeslagen. De gegevens zullen op aanvraag beschikbaar voor andere onderzoekers. De datum van beschikbaarheid wordt meestal door de onderzoeker zelf bepaald. De onderzoeker heeft op zijn beurt ook zelf toegang tot relevante datasets van collega-wetenschappers.

Datasets m.b.t. religie zijn te vinden in NARCIS, onder datasets, "religious sciences".

Help! 

Al nemen research data bij Geesteswetenschappen een hoge vlucht, voor veel onderzoekers kan een eerste begin nog onwennig zijn. Bij vragen of moeizame start kun je contact opnemen met de vakreferent.

  • mw. drs. M.M. (Maaike) van Rossem

    Vakreferent Religiewetenschappen

    M.M.vanRossem@uva.nl | T: 0652567207

    Ga naar detailpagina

Gepubliceerd door  RDM support

7 december 2017